Wat is VoIP?

VoIP is een afkorting voor Voice-over-Internet-Protocol en staat ook wel bekend als internettelefonie, IP telefonie, internetbellen of bellen via internet. Bij het telefoneren wordt de spraak verzonden over een IP verbinding zoals internet of een ander datanetwerk. De VoIP provider verdeelt de analoge opnames in verschillende fragmenten, zet deze losse stukjes om naar een digitaal signaal en comprimeert vervolgens dit signaal. Eenmaal aangekomen bij de ontvanger, wordt het signaal weer omgezet naar een analoog signaal zodat de ontvanger de spraak kan verstaan.

Hierdoor is er geen aparte analoge of digitale telefoonlijn meer noodzakelijk en kan er behalve spraak ook andere data zoals video worden meegestuurd. Naast internet kan er ook gebruik gemaakt worden van een intern VoIP netwerk zoals een intranet, wanneer een bedrijf bijvoorbeeld een eigen VoIP centrale (PBX) heeft of gebruik maakt van een telefooncentrale in een datacenter . Dit laatste wordt ook wel Hosted VoIP, Hosted PBX of telefonie in de cloud genoemd. Veel VoIP applicaties (zowel hardware als software) maken gebruik van het Session Initiation Protocol (SIP) om een verbinding tot stand te brengen.

Een voordeel van VoIP is dat er geen telefoon noodzakelijk is om te kunnen bellen. Een computer, een internetaansluiting en eventueel een microfoon of headset zijn al voldoende om in goede kwaliteit via internet te kunnen telefoneren. Vaak zijn er al dan niet gratis programma’s beschikbaar om naar mensen met dezelfde applicatie of zelfs een vaste telefoonaansluiting te kunnen telefoneren. Denk hierbij aan bekende programma’s als Skype, Viber, VoipBuster, Tango en Fring. Wanneer er via WiFi gebeld wordt, is VoIP telefonie over het algemeen gratis en worden hoge telefoonkosten bij het reguliere telefoonabonnement vermeden.

Geschiedenis

De achterliggende technologie die VoIP mogelijk maakt, bestaat al sinds spraak via een datanetwerk verstuurd kan worden. Rond 1973 werden de eerste stempakketjes succesvol verzonden en in 1980 werd de techniek ook beschikbaar voor de doorsnee consument. De echte doorbraak zou VoIP echter beleven in 1995, toen het bedrijf Vocaltec uit Israël een VoIP-programma maakte met functionaliteiten zoals caller-ID en voicemail. Op dat moment was het echter alleen nog mogelijk om onderling te bellen naar andere gebruikers van het programma. Oudere telefoonlijnen en mobiele telefoonnummers werden nog niet ondersteund. Bovendien waren de snelheden van veel internetverbindingen op dat moment nog niet toereikend om spraakfragmenten van hoge kwaliteit uit te wisselen.

In 1998 veranderde dit, toen er oplossingen beschikbaar kwamen om naar iedereen te kunnen bellen: van computers naar telefoons, of andersom.  Door de steeds sneller wordende internetverbindingen en de opkomst van kabelinternet, verbeterde de kwaliteit van IP telefonie zienderogen. In 2000 werd nog slechts 3 procent van de telefoongesprekken via VoIP gevoerd, terwijl dit drie jaar later al een kwart van de gesprekken zou zijn. Bedrijven ontdekten de infrastructurele mogelijkheden van VoIP bellen, waarbij data en audio werden samengevoegd en over dezelfde lijn werden verstuurd. Dit maakte de infrastructuur in kantooromgevingen efficiënter en reduceerde de kosten van telefoongesprekken.

Multinationals gingen dan ook overstag en stapten massaal over op bellen via VoIP. Maar ook de particuliere markt voor VoIP bellen maakte een enorme groei door, met name door de gelijktijdige opkomst van het populaire VoIP programma Skype. Al snel groeide Skype uit tot absolute marktleider en belden mensen geregeld via dit programma. Inmiddels is de populariteit van VoIP bellen alleen maar verder toegenomen. Alleen in Nederland al zijn er op dit moment meer dan 6 miljoen VoIP telefoonaansluitingen. En dit aantal groeit nog altijd.

Voordelen

Lagere kosten

Omdat VoIP beschikbare bandbreedte op efficiënte wijze benut, is het een stuk goedkoper dan traditionele manieren van telefonie. Via VoIP kan tot wel 70% op kosten bespaard worden. VoIP switches maken vaak gebruik van doorsnee hardware, wat behoorlijk in kosten scheelt ten opzichte van conventionele telefooncentrales.

Hoge geluidskwaliteit

De kwaliteit van een verbinding via VoIP is over het algemeen ook nog eens beter. Een VoIP verbinding heeft in tegenstelling tot een traditionele koperverbinding namelijk geen last van ruis. Als de achterliggende digitale verbinding snel en stabiel is, zullen er geen haperingen of storingen plaatsvinden tijdens telefoongesprekken.

De geluidskwaliteit wordt mede bepaald aan de hand van de beschikbare bandbreedte. Wanneer de bandbreedte beperkt is en een hogere compressie noodzakelijk is, zal de geluidskwaliteit van gesprekken vergelijkbaar zijn met mobiele telefonie. Wanneer er echter voldoende bandbreedte beschikbaar is, zal er door de VoIP software automatisch gekozen worden voor een lagere compressie, waardoor de geluidskwaliteit optimaal is.

Overzichtelijke infrastructuur

Een kantoor dat gebruik maakt van VoIP bellen, heeft veel minder bekabeling nodig dan een kantoor dat nog op traditionele wijze belt. Een computer en een VoIP telefoon worden namelijk op dezelfde poort aangesloten.

Bereikbaarheid

Traditionele telefonie kent de nodige zwakke schakels. Denk bijvoorbeeld aan mankementen binnen de bedrijfscentrale, wijkcentrale of aan de telefoonkabel. Bellen via VoIP wordt niet gehinderd door deze elementen en is slechts afhankelijk van een betrouwbare internetverbinding met voldoende bandbreedte.

Integratie van diensten

Doordat VoIP gebruik maakt van internet, is het een stuk eenvoudiger om het met andere diensten te integreren. Een goed voorbeeld hiervan is videobellen, waarbij naast de videobeelden ook de spraak via internet wordt verstuurd. Maar ook het gezamenlijk werken aan projecten of het delen van documentatie behoort tot de mogelijkheden. Voor veel bedrijven betekent dit hogere kostenefficiëntie.

Mogelijkheden

VoIP biedt zowel bedrijven als particulieren een breed scala aan mogelijkheden ten opzichte van traditioneel bellen. Zo is er geen telefoonaansluiting of regulier telefoonabonnement noodzakelijk, maar kan overal waar een internetverbinding aanwezig is gewerkt en gebeld worden. Dergelijke verbindingen zijn veelal beveiligd, waardoor de privacy van gesprekken gewaarborgd blijft. Deze flexibiliteit is ideaal voor mensen die veel op reis zijn of werknemers van bedrijven waar thuiswerken steeds meer in opkomst is. Bovendien gaat het niet ten koste van functionaliteiten zoals doorschakelen of voicemail, die ook via diensten als Hosted VoIP mogelijk zijn.

Een nadeel van traditioneel bellen is dat er slechts 1 gesprek tegelijkertijd kan plaatsvinden. Hierdoor gebeurt het vaak dat de telefoonlijn bezet is wanneer klanten contact proberen op te nemen. Een gemiste kans. Via VoIP zal dit niet langer gebeuren, want door de gebruikte netwerkverbinding is de hoeveelheid gesprekken die tegelijkertijd kunnen plaatsvinden zo goed als onbeperkt. Uiteraard is dit wel afhankelijk van het abonnement dat afgenomen wordt bij de VoIP provider en de snelheid en stabiliteit van de netwerkverbinding.

Nadelen

Net als traditionele telefonie is VoIP telefonie afhankelijk van de gebruikte apparatuur en verbinding. In het geval van VoIP zijn dit een computer, tablet of smartphone en een internetverbinding bij een internetprovider. VoIP staat bekend om de software waarmee via internet gebeld kan worden, maar kan ook gebruikt worden met een VoIP telefoon. Hierdoor is er geen computer, tablet of smartphone meer nodig om via internet te kunnen bellen.

Wanneer de internetverbinding niet stabiel is of gekenmerkt wordt door slechte Quality of Service (QoS), zal dit gevolgen hebben voor de kwaliteit van gesprekken. QoS is een methode die probeert het spraakverkeer prioriteit te geven en zo snel mogelijk door het netwerk te verzenden. Voor een betrouwbare VoIP verbinding is dus een betrouwbaar netwerk nodig dat op optimale wijze is geconfigureerd. Met name oudere kantooromgevingen kunnen in dit opzicht kwetsbaar zijn. In het moderne gedigitaliseerde tijdperk is een modern netwerk eigenlijk voor elk bedrijf een vereiste. Snel zakelijk internet zoals zakelijk glasvezel is sterk aan te bevelen.